المقداد السيوري (مترجم: بخشايشى)
788
كنز العرفان في فقه القرآن (فارسى)
38 - كتاب ايلاء ايلاء ، يعنى اينكه زوج به خداوند سوگند بخورد وطى با زن عقدى خود را با عقد دائم او را به ازدواج درآورده است ، به خاطر ضرر زدن به زوجه ترك نمايد ، خواه اين ترك بطور مطلق ذكر شود و خواه با قيد « أبدا » و خواه به قيد مدّتى بيش از چهار ماه و يا مضاف به انجام فعلى كه قطعا يا ظنّا در كمتر از چهار ماه ، به وقوع نمىپيوندد . در اين خصوص دو آيه وارد شده است كه عبارتند از : * * * [ 351 - 352 ] [ آيهء مربوطه ] « لِلَّذِينَ يُؤْلُونَ مِنْ نِسائِهِمْ تَرَبُّصُ أَرْبَعَةِ أَشْهُرٍ فَإِنْ فاؤُ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ وَ إِنْ عَزَمُوا الطَّلاقَ فَإِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ » ؛ « 1 » « كسانى كه زنان خود را ايلاء مىكنند يعنى سوگند ياد مىكنند كه با آنها آميزش جنسى ننمايند حقّ دارند چهار ماه انتظار بكشند ، اگر در اين مدّت بازگشت كنند ( چيزى بر آنها نيست زيرا ) خداوند آمرزنده و مهربان است و اگر تصميم به جدائى گرفتند ، خداوند شنوا و داناست » . مسائل : 1 - اگر ايلاء بر وجهى كه ذكر شد واقع شود در صورتى كه زن صبر نمايد ، هيچ حرفى نيست ، امّا اگر مسألهء خود را با حاكم در ميان مىگذارد تا اينكه زوج را امر به كفّاره و رجوع بكند ، حال اگر زوج امتناع نمايد چهار ماه به او فرصت مىدهد پس او را ملزم به طلاق يا رجوع و كفّاره مىكند ، بازهم اگر از هر دو امتناع كرد ، حاكم ، زوج را حبس مىكند و در خوردن و آشاميدن بر او سخت مىگيرد تا اينكه يكى از آن دو را اختيار نمايد . « للّذين » جار و مجرور و خبر براى مبتداى مؤخر « يعنى تربّص » مىباشد و تربصّ به معناى انتظار است « من » در « من نّسائهم » نيز متعلّق به « تربصّ » است ، زيرا متضمّن معناى تعديه است و با « من » متعدّى مىگردد . اگرچه در اصل با « على » متعدّى
--> ( 1 ) . سورهء مباركهء بقره ، آيات 226 و 227 .